TR
YAŞAM KRİSTALLERİ
Tuz Perisi

Sözlüklerimizde Tuz

Tuz sözlüklerde şöyle tanımlanmaktadır;

"Tat vermek veya korumak için yiyeceklere konulan deniz suyu tadında beyaz madde. kimyada adı sodyum klorür olup ya kütle halinde bulunur veya içinde erimiş bulunduğu sulardan çıkarılır. Mecazi olarak lezzet ve tat anlamlarında kullanılmaktadır.

Kamus-ı Türkî'de ; Tuz ekmek; nimet, ihsan, nan u nemek, tuz ekmek hakkı; şükran minnettarlık şeklinde açıklanmıştır.

Deyimler ulusal damga taşıyan dil varlıklarıdır. Ulusun söz yaratma gücünden doğar. Her deyim hoş bir buluştur. Bir küçük söz dağarcığına koca bir anlam sığdırılmıştır. En uçucu kavramlar en ince hayaller en güzel benzetmeler çeşit çeşit mecazlar ve söz ustalıkları mini mini bir deyimin yapı harçları arasında parlar.

Deyimler toplumun malı olan en eski sözlerdir. Deyim genel dilin malı olan sözdür. Bir kavram bir durumu ya çekici bir anlatım ya da özel bir yapı içinde belirten ve çoğunun gerçek anlamlarından ayrı bir anlamı bulunan kalıplaşmış sözcük topluluğu ya da tümcedir. Tuz ekmek hakkı deyimi Birinin ekmek yedirip iyilik ettiği kimse üzerindeki hakkı ya da söz konusu kişinin ona duyduğu gönül borcu, "Sofrasında yemek yediği ve iyiliklerini gördüğü kimsenin kendisi üzerinde bulunduğu kabul edilen hak, duygusal borç" anlamında kullanıla gelmiştir. Türklerin tarihine edebiyatına ve folkloruna giren tuz ekmek hakkı dostluk, vefa, arkadaşlık, sadakat, insanlık, samimiyet, mertlik, dürüstlük gibi kavramları içine alan zengin bir klişedir.

Tuzla ilgili 'Tuz ekmek olsun” ; bizim yediklerimizden size de sunuyorum, yiyin de aramızda yakın dostluk oluşsun' anlamında kullanılmaktadır.

Deyimlerle ilgili sözlüklerde tuzla ilgili olarak şunlar yer almaktadır;

Tuz Biber Ekmek,
Tuzla Buz Etmek,
Tuzlayayım Da Kokma,
Tuzluya Mal Olmak,
Tuzluya Oturmak,
Tuzluya Patlamak,
Tuzsuz Helva Gibi Sallanmak,
Tuzu Kuru,
Tuzsuz Helva Gibi Sallanmak,
Tuz Yemiş Tavuk Gibi Düşünmek,
Tuz Yumurtlamak ,
Tuzdan Tuz Suyu Çıkar,
Tuz Devesi Gibi Köpürdemek,
Tuz Ekmek Olsun,
Tuzu Kurtlanmak,
Tuzunu Küle Katmak,
Tuz Yerine Buz Yalamak,
Tuz Yüküyle Buz Yükünün Arasında Yatasın,
Ekmeğinin Tuzu Olmamak,
Ekmeğim Atbaşı Tuzum Gözünü Köretsin ,
Çorbada Tuzu Bulunmak,
Açık Yaraya Tuz Ekilmez,
Aç Tuz İle Tuz Oran İle,
Balık (Et) Kokarsa Tuzlanır, Ya Tuz Kokarsa Ne Yapılır,
Tatsız Aşa Tuz Neylesin, Akılsız Başa Söz Neylesin,
Tadı Tuzu Kalmamak,
Tatsız Tutsuz.

İçinde tuz sözcüğünün ve tuzla ilgili söyleyişlerin bulunduğu yüze yakın deyim ve atasözümüz bulunmaktadır.